فوق تخصص بیماریهای عفونی و معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز گفت: دلسوزی برای حیوانات اقدامی ارزشمند است، اما این حمایت باید در چارچوب رویکرد «سلامت واحد» و با مشارکت دستگاههای مسئول انجام شود.
به گزارش سایت شیرازه (استان فارس)، دکتر اورنگ ایلامی، فوق تخصص بیماریهای عفونی و معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز، اظهار کرد: غذا دادن به حیوانات در پارکها، معابر، حاشیه خیابانها و دیگر فضاهای عمومی، برای بسیاری از شهروندان اقدامی از سر مهر و دلسوزی است؛ اما کارشناسان حوزه سلامت معتقدند اگر این رفتار بدون برنامهریزی، نظارت و رعایت اصول بهداشتی انجام شود، میتواند پیامدهایی فراتر از تصور به همراه داشته باشد و سلامت انسان، حیوان و محیط زیست را به طور همزمان تحت تأثیر قرار دهد.
وی با بیان اینکه تغذیه پراکنده حیوانات در سطح شهرها به یکی از چالشهای سلامت شهری تبدیل شده است، افزود: ایجاد نقاط ثابت برای تغذیه حیوانات باعث تجمع غیرطبیعی سگها، گربهها، پرندگان و حتی جوندگان میشود؛ موضوعی که علاوه بر افزایش رقابت و رفتارهای تهاجمی میان حیوانات، موجب افزایش زاد و ولد، آلودگی محیط و بالا رفتن احتمال انتقال بیماریهای مشترک میان انسان و حیوان خواهد شد.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز تأکید کرد: بسیاری از افرادی که به حیوانات غذا میدهند، تصور میکنند هر نوع غذایی برای آنها مناسب است، در حالی که نان، غذای مانده، غذاهای فرآوریشده یا پسماندهای خانگی نه تنها نیازهای تغذیهای حیوانات را تأمین نمیکند، بلکه میتواند موجب سوءتغذیه، اختلالات گوارشی، بیماری و وابستگی حیوانات به منابع غذایی نامطمئن شود.
دکتر ایلامی ادامه داد: وابسته شدن حیوانات به تغذیه انسانی، رفتار طبیعی آنها را تغییر میدهد و موجب میشود برای تأمین غذا بیشتر در مناطق مسکونی و محل تجمع مردم حضور پیدا کنند؛ مسئلهای که احتمال تماس مستقیم با انسان و در نتیجه خطر حیوانگزیدگی را افزایش میدهد.
وی با اشاره به بیماریهای مشترک بین انسان و حیوان اظهار کرد: یکی از مهمترین نگرانیهای حوزه سلامت، بیماری هاری است که همچنان یکی از مرگبارترین بیماریهای قابل انتقال از حیوان به انسان محسوب میشود. سگهای بلاصاحب واکسینهنشده میتوانند نقش مهمی در انتقال این بیماری داشته باشند و هرگونه تماس یا گزش باید بسیار جدی گرفته شود.
این فوق تخصص بیماریهای عفونی افزود: علاوه بر هاری، بیماریهایی مانند توکسوکاریازیس، کیست هیداتید، لپتوسپیروز، سالمونلوز، بیماری خراش گربه و برخی بیماریهای منتقله از طریق کک و کنه نیز در شرایط تجمع حیوانات و آلودگی محیطی، احتمال بروز بیشتری پیدا میکنند.
به گفته معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز، تجمع سگها و گربهها در محلهای تغذیه میتواند خاک را به تخم انواع انگل آلوده کند؛ موضوعی که بهویژه برای کودکان در پارکها، فضاهای سبز و زمینهای بازی خطرات جدی به همراه دارد.
وی تصریح کرد: کودکان به دلیل تماس مستقیم با خاک و رعایت نکردن کامل اصول بهداشتی، بیشتر از سایر گروههای سنی در معرض ابتلا به بیماریهای انگلی قرار دارند و به همین دلیل مدیریت این موضوع از منظر سلامت عمومی اهمیت ویژهای دارد.
دکتر ایلامی همچنین به پیامدهای زیستمحیطی غذا دادن بیضابطه به حیوانات اشاره کرد و گفت: باقی ماندن مواد غذایی در محیط، علاوه بر جذب سگها و گربهها، موجب افزایش جمعیت موشها، حشرات و سایر جانوران ناقل بیماری میشود و در نهایت آلودگی محیط، انتشار بوی نامطبوع، آسیب به زیرساختهای شهری و افزایش شکایات مردمی را به دنبال خواهد داشت.
وی تأکید کرد: موضوع اصلی این نیست که آیا باید به حیوانات غذا داد یا خیر؛ بلکه مسئله اساسی این است که چگونه میتوان میان حمایت از حیوانات، حفظ سلامت شهروندان و صیانت از محیط زیست تعادل برقرار کرد.
این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به رویکرد جهانی «سلامت واحد» (One Health) اظهار داشت: بر اساس این رویکرد، سلامت انسان، حیوان و محیط زیست کاملاً به یکدیگر وابسته هستند و هیچیک را نمیتوان جدا از دیگری مدیریت کرد. بنابراین هرگونه برنامه حمایتی از حیوانات شهری باید به گونهای طراحی شود که هر سه بخش به طور همزمان مورد توجه قرار گیرند.
وی افزود: تحقق این هدف نیازمند همکاری میان شهرداریها، سازمان دامپزشکی، دانشگاههای علوم پزشکی، سازمانهای مردمنهاد، فعالان محیط زیست و شهروندان است و بدون مشارکت همه این بخشها نمیتوان به مدیریت پایدار حیوانات شهری دست یافت.
دکتر ایلامی آموزش عمومی را یکی از مهمترین ارکان مدیریت این موضوع دانست و گفت: شهروندانی که از روی دلسوزی به حیوانات غذا میدهند، نباید صرفاً به عنوان متخلف شناخته شوند، بلکه باید آموزش ببینند تا بدانند چگونه میتوانند در قالب برنامههای علمی و مدیریتشده به حیوانات کمک کنند، بدون آنکه سلامت جامعه به خطر بیفتد.
وی خاطرنشان کرد: اگر قرار است از حیوانات شهری حمایت شود، این حمایت باید همراه با اجرای برنامههای واکسیناسیون، عقیمسازی، انگلزدایی، کنترل جمعیت، شناسایی حیوانات بلاصاحب، مدیریت پسماند و پایش بیماریهای مشترک انسان و حیوان باشد؛ زیرا تنها غذا دادن، نه مشکل حیوانات را حل میکند و نه سلامت جامعه را تضمین خواهد کرد.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز در پایان تأکید کرد: مهربانی با حیوانات ارزشمند است، اما این مهربانی زمانی معنا پیدا میکند که آگاهانه، مسئولانه و مبتنی بر علم باشد. دلسوزی واقعی تنها در گذاشتن غذا خلاصه نمیشود، بلکه در حمایت سازمانیافتهای است که هم رفاه حیوانات را تأمین کند، هم سلامت شهروندان را حفظ کند و هم به ایجاد محیطی سالمتر و ایمنتر برای همه منجر شود.
انتهای پیام
