گزارش انصاف نیوز از تجربه داوطلبان و گفتوگو با استادان درباره نحوه برگزاری مصاحبه دکتری را در ادامه بخوانید:
مصاحبه دکتری که نیمی از امتیاز نهایی پذیرش داوطلب را تشکیل میدهد، قرار است محلی برای سنجش توان علمی، پژوهشی و تخصصی داوطلبان باشد.
با این حال تجربهی برخی داوطلبان و گفتوگو با چند استاد دانشگاه نشان میدهد درباره شیوه اجرای این مرحله، معیارهای ارزیابی و میزان نقش عوامل غیرعلمی اختلاف نظر جدی وجود دارد. از تأکید بر امتیازدهی مستند و سامانهای در برخی گروههای دانشگاههای دولتی تا انتقاد از روندهای سلیقهای و فیلترهای متعدد در مسیر ورود به دانشگاه.
هزینه هر مصاحبه در دو دانشگاه دولتی حدود ۹۰۰ هزار تومان بوده و هر کدام نزدیک به ۳۰ دقیقه طول کشیده است. در هر دو دانشگاه، بخش مهمی از مصاحبه به پرسشهای تخصصی، پایاننامه، مقالات، سوابق پژوهشی و زبان انگلیسی اختصاص داشت. در برخی موارد نیز آشنایی قبلی استادان با داوطلب فضای مصاحبه را صمیمانهتر میکرد، هرچند سطح پرسشهای علمی تغییر محسوسی نداشت.
در مقابل، تجربه مصاحبه در دانشگاه آزاد متفاوت بود. مصاحبهای که به صورت مجازی برگزار شد، کمتر از ۱۰ دقیقه طول کشید و به گفته برخی داوطلبان، سطح بخشی از پرسشها بیشتر در حد مباحث کارشناسی بود. هزینه این مصاحبه نیز حدود یک میلیون تومان اعلام شده است. همین تفاوت تجربهها این پرسش را ایجاد میکند که آیا مصاحبه دکتری در دانشگاههای مختلف با معیار و کیفیت یکسانی برگزار میشود؟
استادی در حوزه علوم سیاسی که نخواست نامش ذکر شود، نگاه متفاوتی دارد. او به انصاف نیوز گفت: رشتههایی مانند علوم سیاسی، جامعهشناسی و علوم اجتماعی، پژوهشهای علمی در بسیاری از موارد با مسائل سیاسی، اجتماعی و ایدئولوژیک پیوند میخورند و به همین دلیل، در برخی گروهها ممکن است سنخیت فکری داوطلب نیز مورد توجه قرار گیرد.
به گفته او، نمیتوان تأثیر چنین عواملی را در همه گروهها یکسان دانست، اما در برخی موارد این مسئله وجود دارد.
محمدصادق کوشکی، استاد گروه مطالعات منطقهای دانشگاه تهران، در گفتوگو با انصاف نیوز تأکید میکند که درباره سایر گروهها و دانشگاهها نمیتواند اظهار نظر کند، اما در گروه خود او، ارزیابی داوطلبان بر اساس دستورالعملهای وزارت علوم و سازمان سنجش انجام میشود.
او میگوید: ۵۰ درصد نمره نهایی مربوط به مرحله مصاحبه است و همین ۵۰ نمره نیز بر اساس جدولی با آیتمها و ضرایب مشخص میان سوابق پژوهشی، علمی، معدل، مقالات، کتابها و سایر سوابق داوطلب تقسیم میشود.
به گفته کوشکی، مستندات هر امتیاز باید در سامانه بارگذاری شود و در صورت اعتراض یا بازرسی، نمره و سند مربوط به آن قابل بررسی است.
او همچنین میگوید: ارزیابی توسط یک استاد انجام نمیشود و چند عضو هیئت ارزیابی در آن مشارکت دارند.
کوشکی که از سال ۱۳۸۹ در مصاحبههای گروه مطالعات منطقهای دانشگاه تهران حضور داشته، میگوید که در این گروه شاهد کسر امتیاز از داوطلب به دلیل گرایش سیاسی نبوده است.
کوشکی همچنین درباره زمانبر بودن بررسی مدارک میگوید: گاهی برای تعیین امتیاز یک مقاله خارجی، چند استاد باید درباره اعتبار نشریه، ضوابط وزارت علوم و میزان مشارکت داوطلب بررسی کنند. در یکی از سالهای گذشته نیز اشتباه درجشده در امتیاز یک داوطلب پیش از ارسال نهایی اطلاعات به سازمان سنجش شناسایی و اصلاح شده است.
او معتقد است که سامانهای شدن فرآیند ارزیابی، امکان سلیقهای شدن نمرات را کاهش داده است. این استاد دانشگاه همچنین تأکید میکند: تعیین ظرفیت پذیرش در اختیار استادان و گروهها نیست و درباره آن در سطوح دانشگاه، وزارت علوم و سازمان سنجش تصمیمگیری میشود.
احمد نقیبزاده، استاد بازنشسته دانشگاه تهران، اما ارزیابی متفاوتی از وضعیت دانشگاهها دارد.
او می گوید: مشکلات موجود در نظام دانشگاهی از سالهای دولت احمدینژاد تشدید شد و در این روند، دانشگاه از کارکرد علمی خود فاصله گرفت.
او درباره تجربه مصاحبههای دکتری نیز میگوید که در دورهای که در مصاحبههای دانشگاه تهران حضور داشته، ارزیابی علمی انجام میشد اما پس از آن، مراحل دیگری نیز برای تأیید صلاحیت داوطلب وجود داشت.
نقیبزاده معتقد است این روند در برخی موارد میتوانست به کنار گذاشته شدن یا بایکوت افراد منجر شود و حضور استادانی که با ساختارهای خاص ارتباط داشتند نیز در شکلگیری این وضعیت بیتأثیر نبوده است.
انتهای پیام
