معاون گردشگری ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان یزد با اشاره به جایگاه غذاهای بومی در هویت فرهنگی مناطق مختلف، گفت: «گورماست» یکی از خوراکهای سنتی و بومی روستای فهرج است که از ترکیب شیر بز یا گوسفند، آب انار و نان خشک تهیه میشود و از گذشتههای دور، بهویژه در اواخر تابستان و اوایل پاییز همزمان با فصل برداشت انار، جایگاه ویژهای در سبد غذایی مردم این منطقه داشته است.
به گزارش سایت یزدتیتر؛ سیدعلیرضا سالارحسینی اظهار کرد: این خوراک ساده، مقوی و کمهزینه در روزگاری که مردم معیشت خود را از کشاورزی و دامداری تأمین میکردند، پاسخگوی نیاز غذایی آنان در فصل فعالیتهای سنگین باغداری بود.
وی افزود: در این ایام، با افزایش گرمای هوا و آغاز برداشت انار و انگور، مردم به غذایی نیاز داشتند که ضمن تأمین انرژی، با شرایط اقلیمی منطقه نیز سازگار باشد و گورماست به دلیل استفاده از فرآوردههای در دسترس مانند شیر دامهای محلی و انار، این نیاز را برطرف میکرد.
وی با بیان این که این خوراک بیشتر در میان کشاورزان و دامداران فهرج رواج داشته است، افزود: شیوه تهیه گورماست بسیار ساده است؛ به این صورت که شیر تازه بز یا گوسفند را در ظرفی ریخته، آب انار ترش یا ملس را به آن اضافه میکنند و سپس نان خشک را در آن تلیت کرده و مصرف میکنند.
معاون گردشگری استان ادامه داد: در شهرستان اردکان نیز خوراکی مشابه با همین روش تهیه میشود، با این تفاوت که به جای شیر از ارده، به عنوان یکی از محصولات شاخص آن منطقه، استفاده میکنند.
سالارحسینی با اشاره به باورهای طب سنتی درباره این غذا، تصریح کرد: بر اساس این باورها، ترکیب شیر و انار غذایی متعادل و مقوی به شمار میرود؛ بهگونهای که شیر با تأمین پروتئین، کلسیم، ویتامینها و مواد معدنی، به تقویت استخوانها، افزایش توان جسمی، بهبود عملکرد سیستم ایمنی و تأمین انرژی کمک میکند و آب انار نیز به دلیل طبع سرد و خشک، در کاهش حرارت بدن، تقویت معده، بهبود عملکرد قلب، رفع عطش و ایجاد تعادل مزاج مؤثر دانسته شده است.
وی افزود: همین ویژگیها موجب شده است که گورماست علاوه بر ارزش غذایی، به عنوان خوراکی سلامتبخش در میان مردم منطقه شناخته شود و به شماره ۳۱۳۶ در تاریخ ۱۴۰۳/۷/۲۴ در لیست آثار ملی به ثبت برسد.
این مسئول درباره پیشینه این غذای سنتی نیز گفت: سابقه گورماست به بیش از یک قرن میرسد و سالخوردگان فهرج آن را از خوراکهای رایج پدران و پدربزرگان خود میدانند و رواج آن را به دوره قاجار نسبت میدهند.
به گفته وی، در گذشته که مواد غذایی عمدتاً از منابع طبیعی و تولیدات محلی تأمین میشد، دسترسی آسان به شیر بز و گوسفند و فراوانی انار در فصل پاییز، گورماست را به یکی از مهمترین غذاهای مردم فهرج تبدیل کرده بود.
وی خاطرنشان کرد: مهدی اخوان ثالث که اصالت فهرجی داشته است نیز در یکی از اشعار خود به انار فهرج اشاره کرده و از آن با تعبیر «فهرجی شیرینعقده ملس» یاد کرده است که نشاندهنده جایگاه این محصول در فرهنگ و هویت منطقه است.
سالارحسینی در پایان گفت: گورماست همچنان در فصل برداشت انار در برخی خانوادههای فهرجی تهیه میشود، اما تغییر سبک زندگی و کاهش مصرف غذاهای سنتی، استمرار این میراث خوراکی را با تهدید مواجه کرده است. حفظ و معرفی این غذای بومی، علاوه بر صیانت از دانش تغذیه سنتی، میتواند نقش مؤثری در معرفی فرهنگ غذایی و توسعه گردشگری خوراک استان ایفا کند
انتهای پیام
